Stokholm, 6. oktobar 2025. — Ovogodišnja Nobelova nagrada za medicinu je dodeljena naučnicima Mary E. Brunkow, Fredu Ramsdellu i Shimonu Sakaguchiu za revolucionarna otkrića u razumevanju “periferne imunološke tolerancije” — mehanizama koji sprečavaju da imuni sistem napadne sopstvene ćelije i tkiva.
REVOLUCIJA U RAZUMEVANJU IMUNOLOŠKE TOLERANCIJE KAO PERSPEKTIVA ZA NOVE TERAPIJSKE OPCIJE!
-
Sakaguchi je još 1995. identifikovao specifičnu populaciju T-ćelija sa supresorskom funkcijom, kasnije nazvanu regulatorne T ćelije (Treg), koje “koče” preterane imunološke reakcije i štite od autoimuniteta.
-
Brunkow i Ramsdell su 2001. otkrili da mutacije u genu FOXP3 izazivaju fatalne autoimune poremećaje u mišijem modelu, a takođe su povezali poremećaje u FOXP3 kod ljudi sa retkim autoimunim sindromom IPEX.
-
Kasnije je potvrđeno da je FOXP3 kritičan regulator razvoja i funkcije Treg ćelija — bez tog gena, sistem “kočnica” imunog sistema slabi.
ŠTA TO ZNAČI ZA AUTOIMUNE BOLESTI?!
Ova otkrića produbljuju razumevanje kako telo održava balans između delovanja imunog sistema i sprečavanja autoagresije. Kada ta regulacija zakaže, razvijaju se bolesti poput upalnih bolesti creva (ulcerozni kolitis, Kronova bolest), reumatoidnog artritisa, multiple skleroze i drugih autoimunih stanja.
Umesto sveopšte imunosupresije, buduće terapije mogle bi ciljati ojačavanje Treg ćelija ili obnavljanje mehanizama tolerancije — ukazujući na mogućnost kontrole upale i autoimunih procesa bez potpunog gašenja odbrambenog sistema.
Trenutno se u kliničkim ispitivanjima proučava:
-
primena interleukina-2 u niskim dozama kako bi se podstakle Treg ćelije;
-
uzgoj i reinfuzija regulacionih T ćelija iz organizma pacijenta (adopcija) u raznim autoimunim bolestima;
-
potencijalne primene u transplantologiji, onkologiji i drugim granama medicine, gde je imunoregulacija ključna.
ZNAČAJ I PERSPEKTIVE!
Ova Nobelova nagrada postavlja temelje novog doba imunoterapije: umesto borbe protiv imunog sistema, cilj je uvođenje fine kontrole i edukacija — da sistem sam uči da razlikuje prijatelja od neprijatelja. To otvara vrata personalizovanim terapijama sa manjim neželjenim efektima, dugoročnim remisijama i boljim kvalitetom života za pacijente sa autoimunim bolestima.
Čitajte Hypetv.rs portal, najbrži portal u Srbiji i regionu sa najvećim rastućim rezultatima i ekskluzivnim vestima. Zapratite nas i na Instagramu, Facebook, Threads!
